Jurgen had meer dan een miljoen schuld, maar ging niet in de schuldsanering. ‘Ik kan zelf mijn zootje oplossen’
Dit artikel stond eerder in het ND
Jurgen Obbens (54) uit Zevenbergen pleegde voor acht ton aan btw-fraude, ging failliet en zat elf maanden vast. Nu lost hij nog altijd af: niet via de schuldsanering, maar op zijn eigen manier.
‘Succesvol zijn: dat wilde ik uitstralen. Mijn ex-schoonvader was geslaagd als supermarktondernemer. Ergens wilde ik laten zien dat ik net zo goed was. Ik had een handelsonderneming waarmee ik spullen leverde voor wachtruimtes van huisartsen en tandartsen: stoelen, kunst aan de muur, speelhoeken voor kinderen. Met vijf mensen in dienst liep dat prima. Maar dat klonk voor mij niet succesvol genoeg.
Dus nam ik meer personeel aan. Op een gegeven moment liepen er twaalf, dertien mensen rond, terwijl er niet genoeg werk voor hen was. Toch moesten die salarissen betaald worden. Toen ben ik begonnen met btw-fraude. Ik deed alsof ik meer had ingekocht dan werkelijk het geval was, zodat ik meer belasting kon terugvragen. Ik verdiende er zelf niets aan; het geld ging direct naar de lonen.
Ik hield de werkelijkheid voor iedereen verborgen. Zelfs mijn accountant wist niet wat ik deed. Tot de Belastingdienst op de stoep stond, nadat ik weer een nieuwe bv had opgericht. Een dag eerder had ik uit paniek mijn hele boekhouding in een afvalcontainer gegooid. Toen de inspecteurs binnenkwamen, zei ik dat ik de administratie even moest ophalen. Onderweg belde ik een vriendin en vertelde wat er aan de hand was. Zij zei: rijd terug en vertel alles eerlijk.
Dat heb ik gedaan. Ik vertelde dat ik de boekhouding had weggegooid en voor acht ton fraude had gepleegd. Daarnaast had ik nog 400.000 euro schuld bij leveranciers, banken en mkb-ondernemers. De inspecteurs reageerden professioneel. Zelf dacht ik: misschien loopt dit af met een boete.
Zelf je zooitje oplossen
Daarna ging het snel bergafwaarts. Ik raakte zakelijk én persoonlijk failliet, verloor mijn woning en kwam op straat te staan. Een half jaar lang sliep ik in de winter in een tentje op het terrein van een boer. Later kreeg ik 16 maanden cel, waarvan vijf voorwaardelijk. Mijn curator begon over schuldsanering, maar daar kon ik me niet in vinden. Als je er zelf een zootje van kunt maken, moet je het ook zelf oplossen. De curator geloofde niet dat ik die schulden ooit kon aflossen. Hij hief mijn faillissement op wegens gebrek aan baten. Vanaf dat moment stond ik er alleen voor.
Toen ik in de gevangenis terechtkwam, vroeg ik om 120 detentieverklaringen voor mijn schuldeisers. Sommigen dachten namelijk dat ik op de Bahama’s zat. Ik stuurde iedereen dezelfde boodschap: geef me je IBAN-nummer, dan begin ik met tien cent per maand. In de gevangenis verdiende ik twaalf euro per week. Daarvan stond ik een kwart af.
Na elf maanden kwam ik vrij. Ik kreeg een treinkaartje mee, maar geen eten en geen geld. Van iemand die ik kende uit de lokale politiek, kreeg ik tijdelijk gratis onderdak, maar eten en drinken moest ik zelf regelen. Omdat ik bij haar mocht verblijven, vond de gemeente dat ik geen recht had op broodgeld.
Dus belde ik mijn netwerk af. Of ik tien euro kon lenen. Dat betaalde ik terug. Zo groeide er weer een beetje vertrouwen. Ondertussen werkte ik zoveel ik kon. Om vier uur ’s ochtends liep ik een krantenwijk, overdag werkte ik in de telemarketing en ’s avonds reed ik taxi of bezorgde ik pizza’s.
Rechte rug
Met mijn schuldeisers maakte ik een afspraak: van alles wat ik na mijn vaste lasten overhield, ging 75 procent naar hen. Het overige deel was voor mij en mijn dochters. Want als je alleen maar leeft om af te lossen, houd je het niet vol. Het duurde voor een van de schuldeisers toch te lang. Hij liet mij door vier mannen klemrijden, waarna ze me bedreigden. Ik heb hem wel iets eerder afbetaald dan de rest.
De Belastingdienst zette mijn schuld in de ijskast, omdat je van een kale kip niets kunt plukken. Uiteindelijk is die vordering verjaard. Van de overige vier ton loste ik de afgelopen tien jaar ongeveer 170.000 euro af. Daarnaast scholden ondernemers mij rond de 80.000 euro kwijt. Nu staat er nog ongeveer 150.000 euro open. Die schuld loopt inmiddels niet meer bij tientallen schuldeisers, maar is nu één lening bij een privépersoon.
Maandelijks los ik rond de 1300 euro af, vergelijkbaar met een hypotheek. Bij een vriend huur ik een kamer en daarnaast ben ik vaak bij mijn vriendin. Mijn brood verdien ik door tuinen aan te leggen. Daarnaast verdien ik een basissalaris via Stichting Bureau JA, waarmee we achterblijvers en ex-gedetineerden helpen. Bij elkaar kom ik uit op ongeveer 3500 euro netto per maand.
Ik heb de glimmende gevel ingeruild voor een rechte rug. Achteraf bleek dat ‘groot willen lijken’ vooral veel energie kostte, die ik nu overhoud voor de mensen die er echt toe doen. Als ik vandaag de Albert Heijn binnenloop, hoef ik geen rol meer te spelen. Dat loopt een stuk lichter.’
Waardeer dit artikel!
Jouw steun maakt onafhankelijke journalistiek mogelijk! Dit artikel las je gratis, maar het schrijven kostte tijd en onderzoek. Wil je bijdragen aan deze journalistiek? Met een kleine donatie help je mij om dit werk voort te zetten.
Elke bijdrage, groot of klein, maakt een verschil. Dank je wel!
